Χρήση φίλτρων στην ανάλυση σεισμικών κυμάτων

Τα μεσάνυχτα της 6/10/2026 είχαμε ένα σεισμό 3,1R ανοιχτά της Κεφαλονιάς. Ο σεισμός καταγράφηκε από αρκετούς ερασιτεχνικούς σεισμογράφους, όπως φαίνεται στις Εικόνες 1 & 2.

Εικόνα 1

Εικόνα 2

Τα σήματα από τους σταθμούς ΤΗ-BNOUS, JA-LEFK1, JA-JCMT είναι ικανοποιητικά και μπορούμε με αυτά να προσδιορίσουμε τη θέση του επικέντρου (Εικόνα 3).

Εικόνα 3

Τα σήματα από τους TH-LCIG και ΤΗ-TEST παρουσιάζουν έντονο θόρυβο και γι' αυτό σε μια πρώτη προσέγγιση δεν τα αξιοποιήσαμε. Χειρότερα φαίνονται τα σήματα από τον TH-TEST. 

Θα δούμε τώρα πως θα αξιοποιήσουμε τα σήματα αυτά, αναδεικνύοντας με χρήση κατάλληλων φίλτρων τα πραγματικά σεισμικά σήματα. Πρώτα επιλέγουμε το σήμα (Εικόνα 4) και το στέλνουμε στο παράθυρο Ανάλυσης με τις travel-time καμπύλες (Εικόνα 5).

Εικόνα 4

Εικόνα 5

Γνωρίζουμε (δες Εικόνα 3) ότι ο σεισμός έχει επίκεντρο κοντά στην Ηγουμενίτσα (όπου βρίσκεται ο σταθμός TH-TEST). Έτσι αποφασίζουμε να χρησιμοποιήσουμε το φίλτρο Local Event (Εικόνα 6). Το φίλτρο είναι Band Pass 1 Hz - 15 Hz, κόβει δηλ συχνότητες μικρότερες από 1 Hz και μεγαλύτερες από 15 Hz.

Εικόνα 6

Ο σταθμός TH-TEST είναι τύπου TC-1 με ρυθμό δειγματοληψίας που δεν ξεπερνάει τα 19Hz, έτσι το ψηφιοποιημένο σήμα του δεν περιέχει αξιοποιήσιμες πληροφορίες για συχνότητες μεγαλύτερες των 9,5 Hz. Επιπλέον όπως φαίνεται και στο φάσμα της Εικόνας 5, υπάρχει έντονος θόρυβος σε συχνότητες πολύ μικρότερες του 1 Hz. Θα τροποποιήσουμε λοιπόν το Band Pass φίλτρο, χρησιμοποιώντας την επιλογή Custom,  ώστε τα όριά του να γίνουν 0,2 Hz και 8 Hz (Eικόνα 7). 

Εικόνα 7

H τελική μορφή του σήματος φαίνεται στην Εικόνα 8, και τώρα βέβαια μπορεί εύκολα να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό του επικέντρου του σεισμού.

Εικόνα 8

Το κείμενο, αν και αναφέρεται στην εφαρμογή Seismo, εχει λογική που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στο jAmaSeis χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα Low Pass (8Hz) και High Pass (0,2Hz) φίλτρα.